Woordenlijst zwemkleding

Zwemkleding zit vol termen die nergens worden uitgelegd: racerback, legsuit, PBT, UPF, ruching. Hieronder staan ze op alfabet, met per term wat het is en waarom het uitmaakt voor je keuze.

A tot en met C

• Aqualast — handelsnaam van Zoggs voor een chloorbestendig polyester-mengsel. Zie Zoggs.
• AS/NZS 4399 — Australisch-Nieuw-Zeelandse norm voor UPF, gemeten aan droge, nieuwe stof.
• Badpak — Nederlands woord voor een eendelig zwempak. In de praktijk gebruikt men badpak en zwempak door elkaar.
• Beugel — gebogen draad in een stofkanaal onder de cup, die het gewicht van de borst op de ribbenkast legt. Zie zwempak met beugel.
• Board short — wijde zwemshort tot op of over de knie, gemaakt voor surfen en strand. Sleept water mee bij het zwemmen.
• Boyleg — badpak of broekje met korte pijpjes; modeterm voor wat in de sport legsuit heet. Zie badpak met korte pijpjes.
• Burkini — driedelige, volledig bedekkende zwemkleding met tuniek, broek en hoofddeel. Zie burkini.
• Chloorbestendig — eigenschap van stof met veel polyester of PBT en weinig elastaan, die in chloorwater lang zijn spanning houdt. Zie chloorbestendig zwempak herkennen.
• Cup — vormgevend deel voor de borst. Uitneembaar, ingestikt of voorgevormd. De letter volgt uit het verschil tussen borst- en onderborstomvang.

D tot en met H

• Durafast — handelsnaam van TYR voor chloorbestendig polyester met hoge kleurvastheid. Zie TYR.
• Elastaan — elastische vezel die zwemstof zijn rek geeft; ook verkocht als lycra of spandex. Breekt af door chloor, warmte en UV. Zie elastaan, lycra en Xtra Life.
• EN 13138-1 — Europese norm voor zwemhulpmiddelen die op het lichaam worden gedragen, zoals drijfpakken. Bedoeld voor gebruik onder toezicht. Zie drijfpak.
• EN ISO 12402 — norm voor reddingsvesten en drijfhulpmiddelen voor op het water; hogere eisen dan EN 13138.
• Endurance+ / Endurance10 — handelsnamen van Speedo voor chloorbestendige polyester- of PBT-mengsels. Zie Speedo.
• Fastskin — wedstrijdlijn van Speedo.
• Halter — model waarbij de banden in de nek samenkomen. Geeft steun maar belast de nek met het gewicht van het natte pak.
• Hygiënestrip — plakstrip in het kruis van nieuwe zwemkleding. Blijft die zitten, dan mag je passen en terugsturen. Zie online kopen: passen, retour en bedenktijd.

J tot en met N

• Jammer — aansluitende zwembroek van taille tot boven de knie, gemaakt voor baantjes. Zie jammer.
• Keyhole — druppelvormige opening op de rug. Ziet er open uit; het gewicht hangt vaak aan een nekbandje.
• Kneeskin — wedstrijdzwempak van schouder tot knie, met maximale compressie. Zie wedstrijdzwempak.
• Legsuit — badpak met korte pijpjes; sportterm voor boyleg.
• Long torso — maatvoering met een langere romp tussen schouder en kruis, voor wie een lang bovenlijf heeft. Zie zwempak voor een lang bovenlijf.
• Lycra — merknaam voor elastaan.
• MaxLife — handelsnaam van Arena voor polyester met een laag elastaanpercentage. Zie Arena.
• Neopreen — geschuimd rubber dat isoleert, gebruikt in wetsuits en babypakjes. Werkt alleen als het strak aansluit.

O tot en met R

• Onderborstomvang — omvang strak onder de borst gemeten; bepaalt de bandmaat. Zie cupmaat in een zwempak.
• PBT — polyestervariant met een van nature gekrulde vezel, die rekt zonder elastaan. Gaat in chloor het langst mee. Zie PBT: rek zonder elastaan.
• Polyamide — kunstvezel, ook nylon genoemd. Zacht en soepel, maar minder bestand tegen chloor dan polyester.
• Polyester — kunstvezel die weinig water opneemt en goed tegen chloor kan. Zie polyester versus polyamide.
• Racerback — rugmodel waarbij de banden in een Y samenkomen tussen de schouderbladen, zodat ze niet kunnen afglijden. Standaardkeuze voor baantjes.
• Rashguard — aansluitend zwemshirt, oorspronkelijk tegen schuren op een surfplank; nu vooral gedragen voor UV-bescherming. Zie rashguard.
• Ruching — in plooitjes gestikte stof die rek in de lengte geeft en tegelijk camoufleert. Werkt alleen als beide uiteinden in een naad vastzitten.

S tot en met Z

• Shorty — wetsuit met korte mouwen en pijpen.
• Spandex — Amerikaanse benaming voor elastaan.
• Torsolengte — omtrek van de romp over schouder, borst, kruis en rug. Bepaalt of een pak in het kruis trekt.
• Trisuit — eendelig pak voor triathlon met een dunne zeem, te dragen onder een wetsuit. Zie triathlon.
• UPF — Ultraviolet Protection Factor; geeft aan welk deel van de UV-straling een stof doorlaat. Zie UPF 50+ uitgelegd.
• UV-Standard 801 — Europese norm die UPF meet in natte, gerekte en gebruikte toestand.
• Voering — tweede stoflaag aan de binnenkant; zorgt voor dekking, gladde pasvorm en houvast voor cups. Zie zwempak zonder voering.
• World Aquatics — internationale zwembond, tot 2023 FINA genoemd; stelt de regels voor wedstrijdzwemkleding vast.
• X-back — variant op de racerback waarbij de banden elkaar op de rug kruisen.
• Xtra Life Lycra — elastaanvariant die beter tegen chloor kan dan gewone elastaan; vertraagt de afbraak maar voorkomt hem niet.
• Zwemluier — luier zonder absorberende laag die vaste ontlasting tegenhoudt. Zie zwemluier kiezen.

Termen rond modellen

• Bikini — tweedelig, met een topje dat de buik vrijlaat.
• Tankini — tweedelig, met een topje tot over de heup; zie tankini.
• Monokini — eendelig pak met uitsnijdingen in de zijkant of de buik.
• Trikini — tweedelig model met verbindende stroken; vooral een modeterm.
• Legsuit — badpak met korte pijpjes tot op het bovenbeen.
• Zwemshort — herenmodel tot op het bovenbeen, met of zonder binnennet.
• Trunk — strak herenmodel tot halverwege het bovenbeen.
• Zwemslip — kort, aansluitend herenmodel tot de lies.
• Shorty — wetsuit met korte mouwen en pijpen.
• Steamer — wetsuit met lange mouwen en pijpen.

Termen rond maat en pasvorm

• Bandmaat — de omvang onder de borst, het eerste getal in een bh-maat zoals 80D. Bepaalt hoeveel steun een pak geeft.
• Cupinhoud — het verschil tussen borst- en onderborstomvang, uitgedrukt in een letter.
• Zustermaat — een maat met dezelfde cupinhoud maar een andere bandmaat, bijvoorbeeld 85C en 80D.
• Petite — maatvoering met een kortere romp.
• Franse beensnit — hoge beenuitsnijding tot boven de heup; oogt slanker, snijdt eerder in.
• Boyleg-snit — rechte, lage beenuitsnijding met of zonder pijpje.
• Verstelbare banden — schouderbanden met een gesp; het gereedschap om lijflengte te corrigeren.

Hoe je deze maten opmeet, staat in de zwempak maattabel; het omrekenen van bh-maten in cupmaat in een zwempak.

Termen rond onderhoud

De praktische toepassing staat in zwempak wassen en chloorbestendig zwempak herkennen.

Termen rond zwemmen zelf

• Baanetiquette — de ongeschreven regels bij banenzwemmen: rechts houden, inhalen bij het keerpunt, rusten in de hoek.
• Oriënteren (sighting) — in buitenwater elke zes tot tien slagen de ogen boven water tillen om koers te houden.
• Koudeschok — onwillekeurige ademreactie bij plotseling koud water; duurt één tot drie minuten.
• Wisselzone — de plek in een triathlon waar je van zwemmen naar fietsen overgaat.
• Pullbuoy — drijfblok tussen de bovenbenen om alleen op armtechniek te trainen.
• Kledingzwemmen — onderdeel van het Zwem-ABC waarbij je in gewone kleding zwemt.

Getallen die je op labels tegenkomt

Termen die niets betekenen

Niet elke term op een hangetiket zegt iets controleerbaars. Let op:

• "Shaping" zonder tweede voering of gedraaide panelen — vaak alleen een strakkere maat. Zie corrigerend zwempak.
• "UV-protectie" zonder UPF-cijfer en zonder norm — niet te controleren.
• "Eco" of "duurzaam" zonder keurmerk of percentage — zie gerecyclede zwemstoffen.
• "Quick dry" zonder vermelding van de stof — droogtijd volgt uit de vezel en het aantal lagen, niet uit een claim.

Veelgestelde vragen