Triathlon: van trisuit tot wetsuitregels

In een triathlon draag je één pak van start tot finish. Een trisuit moet dus zwemmen, fietsen én lopen aankunnen: dun genoeg om onder een wetsuit te passen, met een zeem die op de fiets werkt maar in het water geen water opzuigt.

Eén pak voor drie sporten

Het uitgangspunt van triathlonkleding is dat je niet omkleedt: wat je aanhebt bij de start in het water, draag je ook op de fiets en tijdens het lopen. Elk van die drie onderdelen stelt tegenstrijdige eisen. Zwemmen vraagt om een gladde, aansluitende laag zonder dikke delen; fietsen om demping op het zadel; lopen om een zeem die niet schuurt en niet zwabbert. Een trisuit is het compromis daartussen, en dat compromis schuift op naarmate de afstand langer wordt.

Wat een trisuit anders maakt

De zeem in een trisuit is bewust dun. Op de sprint- en olympische afstand is dat geen probleem; ga je een halve of hele afstand rijden, dan kiezen veel triatleten voor omkleden in de wisselzone of voor een trisuit met een dikkere zeem.

Wetsuitregels

Of je een wetsuit mag of moet dragen, hangt af van de watertemperatuur, de afstand en de reglementen van de organiserende bond. De onderstaande waarden zijn de gangbare grenzen bij wedstrijden onder World Triathlon-reglement voor leeftijdsgroepen; de wedstrijdleiding meet de temperatuur op de ochtend van de race en communiceert het besluit.

Daarnaast geldt een maximale neopreendikte van vijf millimeter. Voor eliteatleten liggen de grenzen anders en per afstand kunnen aanvullende regels gelden. Controleer het wedstrijdreglement en de website van de organisatie; de bond stelt die regels vast, niet de fabrikant.

De afstanden

Wat je aan kleding nodig hebt, hangt sterk af van de afstand: hoe langer je op de fiets zit, hoe zwaarder comfort weegt ten opzichte van snelheid in de wisselzone.

Voor de sprint- en olympische afstand is de dunne zeem van een trisuit geen bezwaar; op de langere afstanden kiezen veel triatleten voor omkleden in de wisselzone of voor een model met meer demping.

Trisuit kiezen

Een trisuit is er eendelig en tweedelig, met of zonder mouwen. De keuze hangt vooral af van de afstand en van of je een wetsuit draagt.

Bij lange afstanden weegt comfort op de fiets zwaarder dan een paar seconden in de wisselzone; dan is een tweedelige uitvoering of een dikkere zeem een reële overweging.

Maat en pasvorm

Een trisuit hoort strak te zitten zonder te knellen: in het water vangt een losse snit water, op de fiets bolt hij op en tijdens het lopen schuurt hij. Controleer drie punten in de paskamer: buk voorover in fietshouding — trekt het pak in de nek of in het kruis, dan is de lijflengte te kort. Til je armen op boven je hoofd — komt het kruis omhoog, dan geldt hetzelfde. En loop een stukje: schuurt de zeem, dan is die te dik of verkeerd geplaatst voor jouw houding. Wat lijflengte betreft geldt hetzelfde principe als bij zwemkleding, zie zwempak voor een lang bovenlijf.

Zwemmen in een groep

Het zwemonderdeel van een triathlon is druk: je zwemt in een groep, met contact, en het water is troebel. Twee praktische gevolgen. Ten eerste: oefen het oriënteren op een vast punt — elke zes tot tien slagen alleen je ogen boven water — want boeien zijn vanaf waterniveau slecht zichtbaar. Ten tweede: neem een reservebril mee en zet het bandje onder je badmuts, zodat een tik op je hoofd je bril niet meeneemt. De volledige uitleg over oriënteren staat in openwater zwemmen en over brillen in zwembril kopen.

Onder de wetsuit

Draag je trisuit onder de wetsuit. Dat scheelt tijd in de wisselzone en voorkomt schuren. Sommige triatleten dragen daaronder nog een dunne rashguard, maar meestal is dat overbodig — een goed passende wetsuit schuurt vooral in de nek, en dat los je op met glijmiddel.

Wetsuit voor triathlon versus surfen

Een surfpak in een triathlon is toegestaan als het aan de diktegrens voldoet, maar beperkt je armslag merkbaar. Voor recreatief buitenwaterzwemmen is het onderscheid minder belangrijk; zie openwater zwemmen.

De wisselzone

Het zwemonderdeel eindigt niet bij het uit het water komen maar bij het moment dat je op de fiets zit. Wat je daar aan tijd wint of verliest, hangt vooral af van hoe soepel je wetsuit eraf gaat. Drie dingen die helpen: smeer je onderbenen en enkels in met een glijmiddel op waterbasis (geen vaseline, dat tast neopreen aan), open de rits al terwijl je naar de wisselzone loopt, en trek het pak tot je heupen omlaag voordat je gaat zitten. Oefen dit een paar keer thuis; het is de handeling waar in de eerste wissel de meeste tijd verdwijnt.

Verder in je tas

• Zwembril met groot zichtveld plus een reservebril; zie zwembril kopen.
• Badmuts van de organisatie — meestal verplicht en per startgroep gekleurd; zie badmuts kopen.
• Glijmiddel op waterbasis voor nek en onderbenen.
• Droge kleding en een handdoek voor na afloop; zie zwemtas inpakken.

Onderhoud van neopreen

Spoel de wetsuit na elk gebruik met koud zoet water, ook na chloorwater, en droog hem binnenstebuiten in de schaduw. Nooit in de zon of bij een warmtebron: UV en warmte maken neopreen bros. Hang het pak over een brede stang of dikke hanger, niet op een dunne kledinghanger — die drukt vouwen in het materiaal. Voor de trisuit gelden de gewone regels voor zwemkleding, zie zwempak wassen en zwempak drogen.

Veelgestelde vragen

---

Verder lezen in Zwemgids

• Beginnen met baantjes zwemmen
• Openwater zwemmen: warm en zichtbaar blijven
• Aquajoggen en aquarobics: kleding die blijft zitten
• Zwemmen tijdens de zwangerschap
• Zwembadregels: wat mag je aan?
• Paklijst zwemkleding voor je zonvakantie